Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’nde tarihi mozaikler bulundurmaktadır. Bu yüzden Gaziantep’in en çok ilgi çeken müzelerinden biri olmaktadır.

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’nde tarihi mozaikler bulundurmaktadır. Bu yüzden Gaziantep’in en çok ilgi çeken müzelerinden biri olmaktadır.

Toplam 2400 metrekare sergi alanına sahip müze, Dünyanın en büyük mozaik müzesi unvanıyla tarihi ve kültürel mirasın en nadide eserlerinden olan Zeugma Mozaikleri’nin tamamının sergilenmesinin sağlamaktadır.

Dünyaca ünlü “Çingene Kızı” mozaiği bu müzede sergilenmektedir.

Zeugma Mozaik Müzesinde yer alan Zeugma mozaiklerinin büyük bir çoğunluğu Greko-Romen dünyasının en önemli sosyalleşme kültürü sayılan, conviviumların (yemek davetleri) mimari bağlamının bir parçası olarak mekanların tabanlarında yer almaktaydı.

Bu mekanlar, Greko-Romen kültürün en önemli toplu eğlence biçimi olan yemek davetleri için kullanılan mekanlardı ve çoğunlukla bu mekanlardaki taban döşemesi olarak kullanılmış olan mozaikler bu davetlerde yemek sırasında veya sonrasında gerçekleştirilen, mim, pantomim ve tragedya oyunları ve bunların konularıyla ilgili sahneleri içeriyordu.

Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi, sanat tarihçisi ve arkeologların aynı zamanda tarih ve kültür meraklılarının göz bebeği Türkiye’yi ziyaret etmek için tek başına sebep oluşturabilecek bir zenginliğe sahip.

Gerek bina büyüklüğü gerekse sergilenen mozaiklerin kapladığı alan bakımından dünyanın en büyük mozaik müzesi. Ayrıca mozaiklerin üstün bir sanat zevkini yansıtması, Geç Antik Dönem kiliselerine, Erken Süryani ve Hristiyan ikonografisine ait örnekleri barındırması müzeyi daha da çekici hale getiriyor.

Çağımızın en önemli arkeolojik keşiflerinden olan Zeugma Antik Kenti’nden çıkartılan, toplam olarak 2500 m²’lik alan kaplayan ve bu dönemde sanatın ulaştığı zirve noktasının örneklerini meydana getiren mozaiklerin haricinde yine Roma Dönemi’ne ait heykeller, sütunlar ve çeşmeleri de müzede görebilmek mümkün.

Özellikle Savaş Tanrısı Ares’in bronz heykeli müzeyi asıl olarak mozaikler için ziyaret ettiğinizi unutturacak güzellikte. Dicle ile birlikte, uygarlığın beşiği olarak adlandırılan Mezopotamya’nın sınırını meydana getiren Fırat Nehri, binlerce yıl boyunca bu bölgeye bereket getirmiştir.

2300 yıl önce tüm dünyayı ele geçirme hedefiyle Anadolu topraklarından geçen Büyük İskender’in komutanlarından Selevkos Nikator da yerleşimini kurmak için bereketli Fırat kıyılarını seçmiş ve kente bu nehir ile kendi ismini birleştiren bir ad vermeyi uygun görmüştür.

Zeugma’nın Kronolojik Tarihçesi

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

  • Milattan Önce 300. Yüzyıl Büyük İskender’in Generallerinden 1.Selevkos Nikator Belkıs/Zeugma’nın ilk yerleşimi olan Selevkeya Euphrates kentini kurar
  • Milattan Önce 300. Yüzyıl Kentin Selevkeya Euphrates adı korunarak Kommagene Krallığı’’ın 4 büyük kentinden biri olur.
  • Milattan Sonra 1.Yüzyıl  M.Ö.1.yy.’ın ilk çeyreğinde Roma İmparatorluğu’nun topraklarına katılır ve ismi de “köprü “ , “geçit” anlamına gelen “ ZEUGMA” olarak değiştirilir.
  • Milattan Sonra 252 Sasani Kralı 1.Şapur Belkıs/Zeugma’yı ele geçirerek yakıp yıkar
  • Milattan Sonra 4.Yüzyıl Belkıs/Zeugma geç Roma hakimiyetine girer.
  • Milattan Sonra 5-6. Yüzyıl Belkıs/Zeugma Erken Roma hakimiyetine girer.
  • Milattan Sonra 7.Yüzyıl İslam Akınları sonucu Belkıs/Zeugma terk edilir.
  • Milattan Sonra 10-12. Yüzyıl Küçük bir İslami yerleşimi oluşur.
  • Milattan Sonra 16.Yüzyıl Bugünkü adıyla Belkıs Köyü kurulur.

Selevkos Euphrates

MÖ 64 yılında Roma hâkimiyetine geçtiğinde ise ismi “köprü başı” anlamına gelen “Zeugma” olarak değiştirilmiştir. Yollar kadar medeniyetler ve kültürler arasında da bir geçiş noktasında kalması ve bu özelliğini yüzyıllarca devam ettirmesi seçilen ismin ne kadar yerinde olduğunu gösteriyor. Bu avantajını Sasaniler tarafından yok edilene kadar sürdüren Zeugma, Kommagene Krallığı’nın en büyük dört kentinden biri unvanını elde edecek zenginliğe ulaşmayı da başarmıştır.

Mozaiklerin en görkemlilerinin keşfedildiği ve müzenin giriş katında tekrar hayat bulmuş biçimde ziyaretçilerini bekleyen Poseidon ve Euphrates villalarının tüm duvarları ve hatta tabanlarının dahi mozaik ve fresklerle süslenmiş olması kentin zenginliğinin kanıtları.

Müzede yer alan mozaik panoların tamamı çok büyük ustalık eseri. Bazılarının tam 500.000 parçadan meydana getirilmiş olması yanında figürlerin gerçekçilikleri ve canlılıkları karşısında da hayranlığınızı gizleyemeyeceğinize eminiz.

Mozaikler kimi zaman Roma Dönemi kent yaşayışını zihninizde yeniden canlandırmanızı sağlayacak, kimi zaman bu yıllardaki inanışları keşfetmenize yardımcı olacak. Ancak müzenin en önemli eseri bu çok büyük boyutlu panolar değil, diğerlerine göre oldukça küçük bir parça halinde keşfedilmiş olan MS 2. yüzyıl tarihli Maenad ya da daha bilinir adıyla Çingene Kızı Mozaiği.

Maenad Villası’nda yemek odasının taban mozaiğinin geriye kalan tek parçasını meydana getiren figürün gözlerindeki mahzun ifade bu mozaiği müzenin en beğenilen buluntusu yapmış ve Zeugma’nın Mona Lisa’sı olarak adlandırılarak antik kentin ve müzenin simgesi haline getirmiştir.

ÇİNGENE MOZAİĞİ (GAİA)

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

Zeugma Kazılarının kamuoyunun henüz gündemine girmediği 1992 yılında çıkarılan bu mozaikteki kadın figürü gizemli bakışları ile Zeugma’nın simgesi haline geldi.İlk çıktığı yıllarda kimliği konusunda kesin bir tanımlama yapılamayan bu mozaiğe figüründeki kadın resminin çingene kızlarını andırması nedeniyle çingene adı verildi.Ancak bazı kaynaklar mozaikteki asma figürlerine dikkat çekerek , çingene olarak tasvir edilen kadının yer tanrısı GAİA olduğunu ileri sürmekte. Gaia mitolojide, içinden tanrı soylarının çıktığı ilk element olarak kabul edilmektedir.

AKRATOS

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

Gaziantep Müzesinin 1998 yılında Belkıs/Zeugma Kelekağzı mevkinde yaptığı kurtarma kazısında gün ışığına çıkarılmıştır. Akratos ve Euphrosyne klineye oturmuş, Akratos geyik başlı içki kabından (Riton) Euphrosyne’nin kadehini doldurmaktadır.

Gaziantep Zeugma Müzesi’nde çok sayıda mozaik ve tarihi eser bulmaktadır. Gezilecek müzelerin bir sıralamasını yaparsak eğer Gaziantep Zeugma Müzesi şüphesiz ki ilk sırada yer alır.

AKHILLEUS MOZAİĞİ

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

Akhilleus’un Troya savaşına katılmasını istemeyen annesi ve babası O’nu Skyros adasına , Kral Lykomedes’in sarayına gönderir. Akhilleus burada kadın kıyafetleri giyerek sarayda yaşayan Lykomedes’in diğer kızlarının arasına karışır. Ancak ilerleyen günlerde Akhilleus’un Troya seferine katılmaması halinde Troya’nın alınamayacağı kehanetleri üzerine Odysseus O’nu aramaya başlar.

Akhilleus’un savaşçı ruhunu çok iyi bilen Odysseus Kral Lykomedes’in sarayına akıllıca bir plan yaparak gider. Gezgin bir satıcı kılığında Lykomedes’in haremine girer. Kızların önüne birbirinden albenili kumaş ve kadın eşyaları ile birlikte birkaç silah koyar.

Haremdeki bütün kadınlar takı ve kumaşlarla ilgilenirken , kadın kıyafetleri içindeki Akhilleus dayanamayarak kılıç ve kalkanı eline alır ve kullanmaya başlar. Odysseus’un planı tutmuştur ve Akhilleus’un gerçek kimliği ortaya çıkmıştır. Zeugma’dan çıkarılan mozaikte de işte bu an tasvir edilmektedir.

KAHVALTI SOFRASINDAKİLER

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

Bu sözcük M.Ö. 4. yüzyılda Menander tarafından yazılan bir Yunan komedyasının adına göndermede bulunuyor. Mozaikler arasında muhtemel iki fark hemen göze çarpıyor. Birincisi Napoli’deki Ulusal Arkeoloji Müzesi’nde saklanan, çok zarif teseraları olan ufak bir pano olup Pompeii’de Cicero’ya ait olduğu varsayılan bir villada ortaya çıkarılmış. ‘Büyücüler’ adıyla biliniyor.

AŞK (EROS) VE RUH (PSYKHE)

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

Eros annesi Aphrodite gibi dünyaya güzellik ve neşe getirir, insanların gönüllerini aşk ateşi ile yakar, insanların mutluluklarını yada sonlarını hazırlardı. Sırtında bir çift kanadı vardı. Bu kanatlarla uçarak dünyayı dolaşır geçtiği yerlere çiçek kokuları saçardı. Eros’un elinde her zaman okları olurdu. Bu oklarla insanları kalplerinden vurur onları birbirlerine aşık ederdi. Ve bir gün kendisi de bir güzele aşık oldu.

Psykhe (Ruh) bir kralın üç kızının en güzeli idi. Gerçekten o kadar güzel, o kadar alımlıydı ki görenler onu Aphrodite sanıyorlar ona tapınıyorlardı. Aphrodite bir ölümlü ile karıştırılmaktan hiç hoşlanmamıştı. Bu yüzden bir gün oğlu Eros’u yanına çağırdı ve onu dünyanın en çirkin erkeğine aşık ederek cezalandırmasını istedi.

Eros annesinin isteğini yerine getirmek için hemen yola koyuldu. Psykhe’yi bulduğunda, çok gururlu olan ve kimseye aşık olmamakla övünen bu genç kızı, dünyanın en çirkin, en kötü erkeğine aşık etmeye niyetliydi ancak kalbini nişan alarak oku atmak üzereyken Psykhe’nin güzelliği aklını başından aldı.

ANTİOPE VE SATYROS MOZAİĞİ

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

Antiope çok güzel bir kadındır. Antiope’nin dillere destan güzelliğini gören tanrıların tanrısı Zeus O’na aşık olur. Ve bir Satyros ( Dionysos dininde şarap içerek ayin eden erkeklere verilen isim ) kılığına girerek Antiope’ye yaklaşır.

Antiope’nin gönlünü çalan Zeus ‘un güzel kadından iki çocuğu olur. Ancak Zeus’un terketmesiyle güzel Antiope ortada kalır. Babasından korkup evden kaçan Antiopes daha sonra Sikyon Kralı Epopeus’la evlenir.

APHRODİTE’NİN DOĞUŞU

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler

Roma’ da eski İtalya’nın tanrıçası Venüs’le özdeşleştirilen aşk tanrıçası. Doğuşu konusunda iki farklı anlatım vardır: bazen Zeus’la Dione’nin kızı sayılır, bazen de Ouranos’ un kızı olarak kabul edilir. Buna göre, Ouranos’ un, Kronos tarafından kesilen cinsel organları denize düşmüş ve bu tanrıçayı (dalgalardan doğan kadın veya “Tanrının tohumlarından doğan kadın”) halk etmiştir.

Zeugma Mozaik Müzesi Tarihi Ve Hakkında Bilgiler içeriği, 26 Nisan 2019 tarihinde Gaziantep.com sitesinin Keşfet bölümüne eklenmiştir.

Selami T.

Gaziantep'e yolu düşen herkes mutlaka görmeli

Emre V.

üye olmakta sorun yaşıyorum

371DEĞERLENDİRME 4.0

İçeriği Nasıl Buldunuz?

Captcha