Ara GÜLER Hayatını Kaybetti…

Gaziantep Ekonomi
18 Ekim 2018
GAZİANTEPLİ ÜNLÜLER
18 Ekim 2018

Son günlerde adı kendi hayatını anlatan belgeseli “İstanbul’un Gözü”nün İstanbul Film Şenliği programına alınmamasıyla hatıralan ve bu olaydan dolayı “Buruk bir sevinç yaşıyorum.” ifadelerini kullanan Ara Güler ile ilgili bilinmeyenler haberimizde. Ara Güler Kimdir?

Türkiye’de yaratıcı resimciliğin beynelmilel alanda ün kazanmış en ehemmiyetli temsilcisidir. 60. sanat senenini geride bırakmış olan, Ermeni asıllı Türk fotograf sanatçısı ve foto-muhabir.

Ara Güler 16 Ağustos 1928’de Beyoğlu, İstanbul’da doğdu. Tam isimi Aram Güleryan’dır. Annesinin isimi Verjin’dir. Eczacı olan babası “Dacat Güler” Giresun’un Şebinkarahisar kazası, Yaycı Köyü’nden 6 yaşındayken okumak için İstanbul’a gelmiş.

Ara Güler 1951 seneninde Kuruçeşmedeki Getronagan Ermeni Lisesi’nden mezun oldu. Lisedeyken film stüdyolarında sinemacılığın her dalında çalışırken Muhsin Ertuğrul’un tiyatro kurslarına devam etti. Zira yönetmen veya oyun yazarı olmak istiyordu. 1950’de Yeni İstanbul gazetesinde gazeteciliğe başlarken bu arada İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesine devam etti.

Ara Güler’e lise senelerinde babası ilk 35 milimlik film makinesini ve bir resim makinesi alıp Yeni İstanbul gazetesine ‘foto muhabiri’ olarak işe girmesine yardımcı olmuştur. İlk çektiği fotoğraf ; 1950 seneninde Ticaniler tecrübe et gerici bir grubun kırdıkları Gümüşsuyu’ndaki Atatürk heykelinin resmidir.

1958’de Time-Life, Paris-Match ve Der Stern mecmualarının yakın doğu foto muhabirliği görevlerini üstlendi. 1961’de askerlik görevini bitirdi ve Hayat Mecmuası’nde fotograf bölüm şefi olarak çalışmaya başladı. Aynı senelerde Henri Cartier Bresson ile tanışarak Paris Magnum Ajans’ına katıldı ve İngiltere’de yayımlanan Photography Annual antalojisi onu dünyanın en iyi yedi fotografcısından biri olarak tanımladı. Yeniden o senede ASMP’ye (Amerikan Mecmua Fotografcıları Derneği) tek Türk aza olarak kabul edildi.

Savaş foto-muhabirliği de yapan Ara Güler, 4 tane savaşa gitti. Katıldığı savaşlarda çektiği fotoğraflar dünya çapında çeşitli mecmua ve gazetelerde yayımlandı. Hem de çektiği bir savaş fotoğrafı Times dergisine kapak oldu.

1962’de Almanya’da çok az fotoğrafcıya verilen Master of Leicaünvan’ını kazandı. İsviçre’de çıkan “Camera” dergisinde kendisine özel bir sayı ayırdı. 1964’de Mariana Noris’in AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’de basılan “Young Turkey” isimli eserinde fotografları kullanıldı. 1967’de Japonya’da çıkan Photography of the World anttolojisinde Richard Avedon ile beraber bir dizi fotografı yayınlandı. 1967’de Kanada’da açılan “İnsanların Dünyasına Bakışlar” sergisinde, 1968’de New York Çağdaş Sanatlar Galerisi’nde tertip eden “Renkli Fotografın On Ustası” isimli sergide aynı sene Almanya’da, Köln’de Fotokina Fuarı’nda eserleri sergilendi. 1970’de “Türkei” isminde fotograf albümü Almanya’da yayımlandı.

Sanat ve Sanat tarihi konularındaki fotografları AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’de Time-Life, Horizon ve Nesweek kitap bölümlerince ve İsviçre’de Skira Yayınevi tarafından kullanıldı. 1971’de Lord Kinross’un “Hagia-Sophia” (Ayasofya) kitabının fotograflarını çekti. Yeniden Skira yayınevince 1971 seneninde, Picasso’nun 90. yaş kutlaması için hazırlanan Picasso Metamorphose et unite isimli kitap için yaptığı röportaj tanınmış kişi ressamın şatosunda meydana geldi. Bu röportaj esnasında resim çektirmeyi sevmemesiyle bilinen Picasso’nun çok sayıda resmini çekmeyi muvaffak oldu.

1972’de Paris Milli Kitaplık’ta sergisi açıldı. 1975’de AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’ne çağrı edildi ve bir hayli tanınmış kişi Amerikalının fotograflarını çektikten sonra Yaratıcı Amerikalılar isimli sergisini Dünyanın bir hayli şehrinde sergiledi. Yeniden aynı sene Yavuz zırhlısının sökülmesini konu alan Kahramanın Sonu isimli bir belgesel film çekti. 1979’da Türkiye Basın mensupları Cemiyeti’nin foto muhabirliği dalındaki Birincilik ödülü’nü aldı. 1980’de fotograflarının bir bölümü Karacan Yayıncılığın bastığı Fotograflar isimli kitabında basıldı. 1986’da Hürriyet Vakfı’nca basılan Prof. Abdullah Kuran’ın yazdığı “Mimar Sinan kitabı”‘nı fotografladı. Aynı kitap 1987’de Institute of Turkish Studies tarafından İngilizce olarak yayınlandı. 1989’da Ara Güler’in Sinemacıları kitabı basıldı. 1991’de Dışişleri Bakanlığı için Halikarnas Balıkçısı’nın (Cevat Şakir Kabaağaclı) “The Sixth Continent” isimli kitabını fotoğrafladı.

Bütün dünyayı gezerek foto röportajlar yaptı ve bunları Magnum ajansı ile dünyaya duyurdu. Aynı zamanda İsmet İnönü, Winston Churchill, Indira Gandi, John Berger, Bertrand Russel, Bill Brandt, Alfred Hitchcock, Ansel Adams, Imogen Cunningham, Salvador Dali, Picasso gibi bir çok ünlü kişi ile roportajlar yapmış ve fotograflarını çekmiştir. En ünlüsü fotografcılara poz vermeyen Picasso Roportajı’dır.

Yıllarca üstünde çalıştığı Mimar Sinan eserlerinin fotografları 1992’de Fransa’da, AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ ve İngiltere’de Sinan, Architect of Soliman the Magnificent isimli kitabı yayımlandı. Aynı yıl “Living in Turkey” isimli kitabı İngiltere, AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ ve Singapur’da Turkish Style başlığıyla, Fransa’da “Demeures Ottomanes de Turquie” isimiyle yayımlandı. 1994’de “Daha önceki İstanbul Hatıraları”, 1995’de “Bir Devir Böyle Geçti”, “Yitirilmiş Renkler ve Yüzlerinde Yeryüzü”, fotograf kitapları yayımlandı. Ara Güler’in fotografları Paris Milli Kitaplık’ta, AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’de Rochester Georg Eastman Müzesi’nde Nebraska Üniversitesi Sheldon Koleksiyonu’nda bulunmaktadır. Köln Mueseum Ludwing’de Das Imaginare Photo Museum’da fotografları sergilenmektedir.

Ara Güler, Türk fotografının ustalarından birisi olarak dünya fotograf tarihinde de elit bir yere sahiptir. Dokümancı bir fotograf biçiminin ustası olması ona ün kazandırmıştır.

Ayrı olarak Yavuz Zırhlısı’nın sökümünü anlatan “Kahramanın Sonu” isminde belgesel bir film de yapmıştır.

Ara Güler ile ilgili bir tanesi Münih Üniversitesi’nde Almanca olmak üzere 6 adet doktora tezi yapılmıştır.

1975 yılında birinci evliliğini Perihan Hanım ile yapan ve 4 yıl sonra da boşanan Ara Güler ikinci evliliğini, 1980 yılında tanışıp 1984 yılında Suna Taşkıran Hanım ile yaptı. Eşi 2010 yılında vefat etti.

Ara Güler’in Beyoğlu’nda “Arakafe” adıbda bir kafesi var.

Ödülleri:

1979 – Türkiye Basın mensupları Cemiyeti Birincilik Ödülü (foto muhabirliği dalında)

1999 – Türkiye Basın mensupları Cemiyeti, meslekte 50 yılını dolduran gazetecilere verilen “Burhan Felek” medya hizmeti ödülü

2000 – Fransa Légion d’honneur nişanı

2004 – Yıldız Üniversitesi fahri doktora unvanı

2005 – Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü

2008 – İstanbul Fotoğraflarıyla İstanbul Turizm Özel Ödülü

2011 – Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü

Başlıca Kitapları:

– Fotoğraflar (Karacan Yayınları, 1980, İstanbul);

– Ara Güler’in Sinemacıları (Hil Yayınları, 1989, İstanbul);

– Sinan, Architect of Soliman the Magnificient (Editions Arthaud, 1992, Paris; Thames and Hudson, 1992, Londra ve New York);

– Living in Turkey (Albin Michel, 1993, Paris; Thames and Hudson, 1993, Londra ve New York; Archipelago Press, 1993, Singapur);

– Daha önceki İstanbul Hatıraları (Dünya Yayınları, 1994, İstanbul);

– Bir Devir Böyle Geçti, Kalanlara Selam Olsun (Ana Yayıncılık, 1994, İstanbul).

– Yitirilmiş Renkler (Dünya Yayıncılık, 1995, İstanbul);

– Yüzlerinde Yeryüzü (Ana Yayıncılık, 1995, İstanbul);

– Ara Güler’in 70. yaşgünü için özel olarak yapılan Ara Güler’e Saygı kitabı (YGS Yayınları 1998, İstanbul, Hamburg);

– Babilden Sonra Yaşayacağız, (Kısa hikayeler, Aras Yayınevi, 1996, İstanbul);

– İstanbul des Djinns (Fata Morgana, 2001, Montpellier, Fransa);

– Yeryüzünde Yedi İz (Yapı Kredi Yayınları, 2002, İstanbul);

– 100 Yüz (Yapı Kredi Yayınları, 2003, İstanbul);

– Retrospektif – 50 Sene Fotojurnalizm (YGS Yayınları, 2004, İstanbul, Bremen);

– Ara Güler (Antartist Yayınları, 2005, İstanbul);

– Ara’dan Yetmişyedi Yıl Geçti (Fotografevi Yayınları, 1. Baskı 2005, İstanbul)

İlginizi Çekebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir