Kabakulak en sık olarak parotis bezinin iltihabı ile oluşan akut, ateşli, bulaşıcı bir hastalıktır.

Hastalık en çok 5-15 yaşlarda görülür., kış ve ilkbahar aylarında daha fazladır. Bulaşma direkt temas, damlacık ve tükürükle kirlenmiş eşya iledir.

Hastalık belirtileri görülmeden 4 gün evvel ve görüldükten 7 gün sonraya kadar hastanın salgısında virus bulunur. Belirtilerin başlangıcından 14 gün sonraya kadar idrarda virus bulunur.

Enfeksiyon etkeni Myxovirus Parotidis’tir.

Kuluçka dönemi genellikle 16-21 gündür. Erişkinlerde 12-24 saat süren kırıklık ve ateşle beliren bir prodrom dönemini izleyerek parotis bezi şişer. Çocuklarda genellikle prodrom dönemi görülmez, hastalık parotis bezinde şişme ve ateşle başlar. Ateş 39-40°C kadar yükselebilir. Şişlik 4-10 gün sürer

Kabakulak başta testis ve merkezi sinir sistemi olmak üzere epididim, prostat, yumurtalık, vulvo-vajinal bezler, meme bezleri, pankreas, karaciğer, dalak, böbrek, tiroid, göz gibi doku ve organlarda da tutulma olabilir.

Tipik kabakulak vakalarında kulak altı ve önündeki bölgenin şişmesi, şiş kısmın bastırmakla ağrılı ve hamur kıvamında oluşu tanı için yeterlidir. Vakaların %70’inde kanda amilaz artmıştır ve 3. haftada normale döner.

İnfeksiyon geçirenlerde sürekli bağışıklık kalır. Annenin bağışık olması halinde yenidoğanda 6. aydan önce kabakulak görülmez.

Kabakulakta prognoz hemen daima iyidir ve kalıcı komplikasyonlar nadirdir.

Tedavi semptomatiktir. Yatak istirahati, ekşi olmayan yiyeceklerle beslenme çoğu kez yeterlidir. Gerekiyorsa ağrı kesici ve ateş düşürücü verilir.